Studia podyplomowe Edukacja i rehabilitacja osób z niepełnosprawnością słuchową przygotowują do pracy z dziećmi, młodzieżą i dorosłymi, którzy doświadczają różnych stopni niedosłuchu lub głuchoty, a także z osobami ze sprzężoną niepełnosprawnością słuchową. Kierunek zapewnia pełne kwalifikacje surdopedagogiczne zgodne z obowiązującymi przepisami MEN i standardem przygotowania do zawodu nauczyciela specjalnego.
Program obejmuje szeroki zakres zagadnień: od podstaw medycznych i surdopsychologii, przez diagnozę surdopedagogiczną, wczesną interwencję i wczesne wspomaganie rozwoju, aż po metodykę pracy edukacyjnej, wychowawczej i terapeutycznej na wszystkich etapach edukacji. Obejmuje także naukę komunikacji alternatywnej, podstaw języka migowego, technik emisji głosu, zasad doboru metod programowania języka oraz rozwijania umiejętności komunikacyjnych osób z ubytkiem słuchu.
Studia mają charakter interdyscyplinarny i praktyczny: łączą wiedzę medyczną, psychologiczną, pedagogiczną, lingwistyczną i audiologiczną z przygotowaniem metodycznym i praktyką zawodową obejmującą 120 godzin. Program został zaprojektowany tak, aby absolwent był w pełni przygotowany do prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych, terapii słuchu i mowy oraz wsparcia rodziny i środowiska ucznia.
Studia adresowane są do:
- nauczycieli przedszkoli, szkół podstawowych, ponadpodstawowych, integracyjnych i specjalnych,
- pedagogów, psychologów, terapeutów oraz pracowników poradni,
- osób pragnących zdobyć kwalifikacje surdopedagogiczne,
- specjalistów pracujących z dziećmi i dorosłymi z niepełnosprawnością słuchową,
- osób pracujących w edukacji włączającej, gdzie konieczne jest wsparcie uczniów z niedosłuchem.
Podstawa prawna studiów:
- rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 lipca 2019 r. w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela (Dz.U. 2019 poz. 1450),
- rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli.
Warunki i tryb rekrutacji:
- Studia przeznaczone są dla absolwentów studiów wyższych I i II stopnia z przygotowaniem pedagogicznym (specjalność nauczycielska).
Czas trwania: 3 semestry | 630 godzin | forma niestacjonarna
Punkty ECTS: 50
Opłaty:
-
- Wpisowe 0 zł
- Czesne za jeden semestr wynosi 1400 zł
- Opłata za świadectwo 30 zł
- Istnieje możliwość opłaty czesnego w ratach.
- Wpisowe 0 zł
Sylwetka absolwenta
Absolwent kierunku Edukacja i rehabilitacja osób z niepełnosprawnością słuchową posiada zaawansowane kompetencje do pracy dydaktycznej, terapeutycznej, wychowawczej i wspierającej z osobami głuchymi i słabosłyszącymi.
Potrafi:
- Rozpoznawać potrzeby edukacyjne, rozwojowe i społeczne osób z niepełnosprawnością słuchową.
Zna medyczne podstawy niedosłuchu, rozumie funkcjonowanie narządu słuchu, schorzenia audiologiczne i skutki zaburzeń słuchu dla rozwoju języka i komunikacji.
- Przeprowadzać diagnozę surdopedagogiczną i surdopsychologiczną.
Potrafi analizować wyniki badań audiologicznych, dobierać narzędzia diagnostyczne, oceniać funkcjonowanie ucznia oraz formułować wnioski do działań rehabilitacyjnych i edukacyjnych.
- Stosować metody wychowania językowego i programowania języka.
Posiada wiedzę lingwistyczną i psycholingwistyczną, zna metody wizualizacji mowy (m.in. fonogesty), techniki programowania języka, rozwijania percepcji słuchowej i wzrokowej oraz nauczania języka fonicznego.
- Prowadzić terapię słuchu oraz wspierać rozwój komunikacji.
Zna metody rehabilitacji resztek słuchowych, techniki stymulacji słuchowej i językowej, potrafi korzystać z urządzeń wspomagających słyszenie oraz nowoczesnych technologii wspierających komunikację.
- Posługiwać się komunikacją alternatywną i językiem migowym.
Zna podstawy PJM, system językowo-migowy (SJM), daktylografię i ideografię, a także zasady doboru form komunikacji do możliwości i potrzeb ucznia.
- Realizować proces edukacyjny na wszystkich etapach nauczania.
Potrafi dostosowywać podstawę programową, organizować przestrzeń edukacyjną, planować zajęcia i dobierać pomoce dydaktyczne odpowiednie dla ucznia z ubytkiem słuchu.
- Współpracować z rodziną oraz środowiskiem ucznia.
Rozumie funkcjonowanie rodziny dziecka z niepełnosprawnością słuchową, zna metody wsparcia oraz zasady komunikacji z rodzicami i opiekunami.
- Realizować zadania nauczyciela surdopedagoga w edukacji włączającej.
Wspiera nauczycieli pracujących z uczniami słabosłyszącymi, tworzy strategie edukacyjne, prowadzi działania kompensacyjne, rewalidacyjne oraz socjalizacyjne.
Absolwent jest przygotowany do pracy:
- w przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych, integracyjnych i specjalnych,
- w ośrodkach dla dzieci z niepełnosprawnością słuchową,
- w poradniach psychologiczno-pedagogicznych,
- w placówkach rehabilitacyjnych,
- jako nauczyciel współorganizujący kształcenie specjalne.
Szczegółowe opisy modułów / przedmiotów
(zgodnie z planem studiów)
BLOK C — przygotowanie pedagogiczne specjalne (dla osób bez kwalifikacji pedagogicznych)
- Dydaktyka specjalna | 30 godz. | 4 ECTS
Wprowadzenie do pedagogiki specjalnej, jej celów, zasad pracy z uczniem o specjalnych potrzebach edukacyjnych, indywidualizacji nauczania oraz organizacji procesu dydaktycznego.
- Diagnostyka w pedagogice specjalnej | 30 godz. | 4 ECTS
Diagnoza funkcjonalna ucznia, narzędzia diagnostyczne, obserwacja pedagogiczna i ocena rozwoju dziecka z niepełnosprawnością słuchową.
- Praktyka zawodowa | 60 godz. | 4 ECTS
Obserwacje, asystowanie i prowadzenie zajęć w placówkach edukacyjnych.
BLOK E.1 — przygotowanie merytoryczne (medyczne, psychologiczne, lingwistyczne)
- Medyczne podstawy edukacji i rehabilitacji osób z niepełnosprawnością słuchową | 20 godz. | 2 ECTS
Anatomia i fizjologia słuchu, audiologia, otolaryngologia, foniatria, audioprotetyka, rodzaje wad słuchu, działanie protez słuchowych.
- Elementy surdopsychologii | 25 godz. | 3 ECTS
Psychologia osób niesłyszących i słabosłyszących, funkcjonowanie emocjonalne i społeczne, diagnoza surdopsychologiczna, wsparcie rodziny.
- Elementy lingwistyki edukacyjnej i psycholingwistyki rozwojowej | 25 godz. | 3 ECTS
Rozwój języka, nabywanie mowy, zaburzenia językowe, programowanie języka dla dzieci z uszkodzonym słuchem.
- Aktualne problemy surdopedagogiki | 20 godz. | 3 ECTS
Rozwój dzieci i dorosłych z niepełnosprawnością słuchową, kompensacja zmysłów, komunikacja werbalna i niewerbalna, edukacja i wychowanie.
- Problemy edukacji osób ze sprzężoną niepełnosprawnością słuchową | 20 godz. | 1 ECTS
Funkcjonowanie uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi, metody wsparcia i edukacji.
- Diagnostyka surdopedagogiczna | 20 godz. | 2 ECTS
Badania diagnostyczne, metody oceny funkcjonowania językowego, edukacyjnego i społecznego.
- Wczesna interwencja i wczesne wspomaganie rozwoju | 20 godz. | 1 ECTS
Metody wczesnej diagnostyki, wczesna edukacja, rola rodziny i specjalistów.
- Rehabilitacja i edukacja osób dorosłych z niepełnosprawnością słuchową | 20 godz. | 1 ECTS
Wsparcie społeczno-zawodowe, doradztwo, terapia zajęciowa, aktywizacja dorosłych.
- Edukacja włączająca uczniów z niepełnosprawnością słuchową | 15 godz. | 1 ECTS
Współpraca z nauczycielami, dopasowanie procesu edukacyjnego, strategie wspierające.
- Komunikacja wspomagająca i alternatywna (AAC) | 20 godz. | 1 ECTS
Dobór metod AAC, diagnoza komunikacyjna, pomoce techniczne, wprowadzanie metod AAC.
- Sytuacja rodziny osoby z niepełnosprawnością słuchową | 20 godz. | 1 ECTS
Wsparcie psychologiczne i społeczne, problemy rodziny, CODA, relacje rodzinne.
- Pedeutologia surdopedagogiczna | 15 godz. | 1 ECTS
Etyka zawodowa, zadania surdopedagoga, predyspozycje, współpraca z instytucjami.
BLOK E.2 — przygotowanie dydaktyczno-metodyczne
- Metodyka nauczania w przedszkolu i klasach I–III dzieci z niepełnosprawnością słuchową | 30 godz. | 2 ECTS
Organizacja pracy, adaptacja podstawy programowej, komunikacja językowa i manualna, dobór pomocy.
- Metodyka nauczania dzieci ze sprzężoną niepełnosprawnością słuchową | 20 godz. | 2 ECTS
Specyfika edukacji uczniów z wielorakimi potrzebami, metody terapeutyczne.
- Komunikacja alternatywna i język migowy | 40 godz. | 2 ECTS
Podstawy PJM i SJM, daktylografia, ideografia, techniki komunikacji wizualnej.
- Metodyka wychowania językowego i nauczania języka fonicznego | 10 godz. | 2 ECTS
Techniki rozwijania percepcji mowy, fonogesty, wczesna nauka czytania.
- Rehabilitacja słuchu | 15 godz. | 1 ECTS
Metody stymulacji słuchowej, trening słuchowy, różnicowanie wychowania słuchowego i językowego.
- Dobór metod wychowania językowego | 10 godz. | 1 ECTS
Dobór metod do potrzeb ucznia, praca nad rozwojem fonologicznym.
- Praca opiekuńczo-wychowawcza w placówkach | 10 godz. | 1 ECTS
Zadania opiekuna, organizacja aktywności i wsparcie wychowawcze.
- Emisja głosu | 15 godz. | 1 ECTS
Higiena głosu, techniki emisji głosu, profilaktyka przeciążeń głosowych.
BLOK E.3 — praktyki zawodowe | 120 godz. | 6 ECTS
Zakres praktyk obejmuje:
- obserwacje zajęć i interakcji nauczycieli,
- asystowanie przy prowadzeniu terapii i lekcji,
- samodzielne prowadzenie zajęć z uczniami pod okiem opiekuna,
- analizę sytuacji pedagogicznych, wychowawczych i terapeutycznych.