Studia podyplomowe Edukacja i rehabilitacja osób z niepełnosprawnością intelektualną to kompleksowy program przygotowujący do profesjonalnej pracy pedagogicznej, terapeutycznej i rewalidacyjnej z osobami o zróżnicowanych potrzebach rozwojowych i edukacyjnych. Kierunek spełnia wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach MEN i stanowi jedną z podstawowych ścieżek uzyskania kwalifikacji z zakresu pedagogiki specjalnej – oligofrenopedagogiki.
Program łączy wiedzę teoretyczną z intensywnym przygotowaniem praktycznym. Studenci zdobywają kompetencje z pedagogiki specjalnej, psychologii klinicznej, medycyny, metodyki edukacji specjalnej, prawa oświatowego oraz organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Kluczową część programu stanowią praktyki zawodowe realizowane w przedszkolach, szkołach oraz placówkach edukacyjnych i opiekuńczych, w których słuchacze obserwują, asystują i samodzielnie prowadzą zajęcia.
Studia mają charakter interdyscyplinarny i praktyczny: zajęcia odbywają się w formie wykładów, ćwiczeń, warsztatów metodycznych i hospitacji. To kierunek, który szczególnie przygotowuje do pracy w edukacji włączającej, integracyjnej i specjalnej — zarówno na poziomie przedszkolnym, wczesnoszkolnym, jak i w starszych etapach edukacji.
Studia adresowane są do:
- nauczycieli szkół ogólnodostępnych, integracyjnych i specjalnych,
- pedagogów, psychologów i terapeutów,
- wychowawców i opiekunów pracujących w placówkach wsparcia społecznego,
- osób chcących zdobyć kwalifikacje nauczyciela pedagogiki specjalnej – oligofrenopedagoga,
- kandydatów do pracy z uczniami z niepełnosprawnością intelektualną i z niepełnosprawnościami sprzężonymi.
Podstawa prawna studiów:
- rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 lipca 2019 r. w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela (Dz.U. 2019 poz. 1450);
- rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. z 2009 r. Nr 50, poz. 400).
- Warunki i tryb rekrutacji:
- Studia przeznaczone są dla absolwentów studiów wyższych I i II stopnia z przygotowaniem pedagogicznym (specjalność nauczycielska).
Czas trwania: 3 semestry | 630 godzin | forma niestacjonarna
Punkty ECTS: 50
Opłaty:
- Wpisowe 0 zł
- Czesne za jeden semestr wynosi 1400 zł
- Opłata za świadectwo 30 zł
- Istnieje możliwość opłaty czesnego w ratach.
Sylwetka absolwenta
Absolwent studiów podyplomowych posiada kompetencje pozwalające na profesjonalną pracę edukacyjną, wychowawczą i terapeutyczną w szerokim spektrum placówek i środowisk.
Potrafi:
1. Diagnozować potrzeby edukacyjne i terapeutyczne ucznia.
Rozpoznaje możliwości rozwojowe, bariery, specyficzne potrzeby oraz wyniki diagnozy psychologiczno-pedagogicznej, na tej podstawie planując działania wspierające.
2. Projektować i realizować indywidualne programy edukacyjno-terapeutyczne (IPET).
Określa cele, dobiera metody pracy, monitoruje postępy i prowadzi ewaluację działań edukacyjnych.
3. Stosować metodykę pracy z osobami z różnym stopniem niepełnosprawności intelektualnej.
Prowadzi zajęcia edukacyjne, wychowawcze i rewalidacyjne z uczniami z niepełnosprawnością lekką, umiarkowaną, znaczną oraz sprzężoną w różnych typach placówek.
4. Wspierać komunikację i rozwój społeczny uczniów.
Stosuje techniki AAC, metody rozwijania kompetencji społecznych oraz strategie zwiększania samodzielności.
5. Współpracować z rodziną i środowiskiem ucznia.
Prowadzi konsultacje, diagnozuje potrzeby rodzinne, planuje działania systemowe i opiekuńczo-wychowawcze.
6. Realizować działania zgodnie z prawem, etyką i zasadami bezpieczeństwa.
Zna przepisy prawa oświatowego, zasady organizacji kształcenia specjalnego oraz odpowiedzialność nauczyciela.
Absolwent jest przygotowany do pracy:
- w szkołach ogólnodostępnych, integracyjnych i specjalnych,
- w przedszkolach i placówkach edukacyjnych,
- w ośrodkach rewalidacyjno-wychowawczych,
- w placówkach opiekuńczo-wychowawczych oraz terapeutycznych,
- jako nauczyciel współorganizujący kształcenie specjalne.
Szczegółowe opisy modułów / przedmiotów
BLOK C – dla osób bez przygotowania pedagogicznego specjalnego
1. Dydaktyka specjalna | 30 godz.
Wprowadzenie do pedagogiki specjalnej, jej funkcji i metod pracy. Moduł obejmuje analizę procesu edukacyjnego w kontekście różnych rodzajów niepełnosprawności oraz podstawy indywidualizacji nauczania.
2. Diagnostyka w pedagogice specjalnej | 30 godz.
Zajęcia poświęcone narzędziom diagnostycznym, obserwacji pedagogicznej, analizie dokumentacji oraz tworzeniu diagnozy funkcjonalnej ucznia.
3. Praktyka zawodowa (obserwacja i zajęcia asystenckie) | 60 godz.
Praktyczne przygotowanie do pracy w placówkach edukacyjnych: obserwacja zajęć, udział w pracy zespołu oraz asystowanie nauczycielowi podczas prowadzenia lekcji.
BLOK E.1 — przygotowanie merytoryczne
1. Podstawy edukacji i rehabilitacji osób z niepełnosprawnością intelektualną | 35 godz.
Moduł wprowadzający w obszar niepełnosprawności intelektualnej, jej klasyfikacji, specyfiki funkcjonowania oraz zasad udzielania wsparcia.
2. Medyczne aspekty edukacji i rehabilitacji | 25 godz.
Zagadnienia etiologii, zdrowia somatycznego, zaburzeń współwystępujących i rehabilitacji medycznej u osób z niepełnosprawnością intelektualną.
3. Psychologiczne aspekty edukacji i rehabilitacji | 40 godz.
Funkcjonowanie emocjonalne, poznawcze i społeczne osób z niepełnosprawnością; podstawy psychoterapii i pracy psychologicznej.
4. Kulturowe i społeczne aspekty niepełnosprawności | 30 godz.
Niepełnosprawność w kontekście społecznym, kulturowym i prawnym. Rola środowiska, integracji i destygmatyzacji.
5. Prawne aspekty funkcjonowania osób z niepełnosprawnością | 20 godz.
Prawo oświatowe, akty prawne dotyczące osób z niepełnosprawnością, organizacja kształcenia specjalnego.
6. Wczesne wspomaganie rozwoju | 40 godz.
Metody wczesnego wspomagania, diagnoza niemowląt i małych dzieci, praca z rodziną, programy terapeutyczne.
7. Współpraca z rodziną osoby z niepełnosprawnością | 20 godz.
Modele współpracy, komunikacja, poradnictwo i wspieranie rodzin w środowisku domowym i edukacyjnym.
8. Andragogika specjalna | 30 godz.
Specyfika pracy z osobami dorosłymi z niepełnosprawnością, aktywizacja społeczna i zawodowa, wsparcie środowiskowe.
BLOK E.2 — przygotowanie dydaktyczno-metodyczne
1. Metodyka nauczania uczniów z niepełnosprawnością lekką (I etap) | 30 godz.
Dostosowanie podstawy programowej, praca w edukacji wczesnoszkolnej, metody aktywizujące.
2. Organizacja kształcenia uczniów z niepełnosprawnością lekką (II i III etap) | 30 godz.
Planowanie pracy, zasady oceniania, indywidualizacja procesu edukacji.
3. Metodyka pracy z uczniami z umiarkowaną i znaczną niepełnosprawnością | 30 godz.
Edukacja funkcjonalna, trening umiejętności życia codziennego, rozwijanie komunikacji.
4. Metodyka rewalidacyjno-wychowawcza | 30 godz.
Praca z osobami z głęboką niepełnosprawnością, metody stymulacji polisensorycznej i komunikacji alternatywnej.
5. Alternatywne metody wspomagania rozwoju | 15 godz.
AAC, metody terapeutyczne, narzędzia wspierające rozwój komunikacji.
6. Wspieranie osób z niepełnosprawnością intelektualną w aktywnościach (nie)edukacyjnych | 15 godz.
Zajęcia aktywizujące, rozwój społeczny, uczestnictwo w życiu szkoły i społeczności.
BLOK E.3 — praktyki zawodowe
1. Zajęcia obserwacyjne | 40 godz.
Obserwacja pracy nauczyciela, analiza struktury zajęć i sposobów indywidualizacji.
2. Zajęcia asystenckie | 40 godz.
Współprowadzenie zajęć, diagnoza potrzeb uczniów, przygotowanie materiałów dydaktycznych.
3. Zajęcia asystencko-pedagogiczne | 40 godz.
Samodzielne prowadzenie zajęć pod opieką mentora — kluczowy etap rozwoju kompetencji praktycznych.